Welke rechtsvormen zijn er?

Het wetsvoorstel Personenvennootschappen is najaar 2011 vrijwel geruisloos ingetrokken. De BV-wetgeving verandert wel per 1 juli 2012; dat is althans de bedoeling.

Hieronder worden globaal de verschillen beschreven tussen de meest gangbare rechtsvormen.

Eenmanszaak

Bij een eenmanszaak is er sprake van één ondernemer die al dan niet met personeel een onderneming drijft. Alle winst gaat naar die ondernemer, die daarvoor wordt belast met inkomstenbelasting.

Vennootschap onder firma

Bij een vennootschap onder firma (of kortweg: firma) zijn er meerdere ondernemers die met elkaar onder één naam al dan niet met personeel een onderneming drijven. De ondernemers in een firma noemen we vennoten of firmanten. De winst wordt tussen de vennoten/firmanten verdeeld volgens een afgesproken verdeelsleutel. Ieder wordt dan vervolgens belast met inkomstenbelasting voor zijn eigen winstaandeel.

Man/vrouw firma

Een variant op de firma is de man/vrouw firma, de firma tussen partners. Deze variant is zeer gangbaar vanwege de belastingbesparing die ermee te behalen is. De vennoot kan namelijk zijn eigen winstaandeel verdelen over zichzelf en zijn partner, waardoor het winstaandeel tegen lagere toptarieven wordt belast. Bovendien geldt de partner in de man/vrouw firma ook als ondernemer met de bijbehorende aftrekposten. Partners zijn in dit verband gehuwden of 'fiscale partners'.

Commanditaire Vennootschap

De commanditaire vennootschap is de variant op de firma waarbij één van de firmanten alleen kapitaal levert, en dus niet meewerkt. Als u als ondernemer wilt starten en van iemand kapitaal kunt lenen, dan kunt u met de geldschieter een CV oprichten.

Maatschap

Bij een maatschap zijn er meerdere ondernemers die met elkaar onder één naam al dan niet met personeel een onderneming drijven. De ondernemers in een maatschap noemen we maten. De winst wordt tussen de maten verdeeld volgens een afgesproken verdeelsleutel. Ieder wordt dan vervolgens belast met inkomstenbelasting voor zijn eigen winstaandeel.

Verschil firma-maatschap

In fiscaal-juridische zin is er weinig verschil tussen een firma en een maatschap. Vaak worden begrippen als vennoten/maten ook door elkaar gebruikt. Het verschil zit voornamelijk in de werkzaamheden die binnen die rechtsvormen worden uitgevoerd. Binnen een firma wordt vooral een bedrijf uitgeoefend (bijvoorbeeld garages, verhuurbedrijven, bakkerijen), binnen een maatschap wordt vooral een beroep uitgeoefend (bijvoorbeeld advocaten, it-ers, medici).
Belangrijkste verschil tussen maatschap en v.o.f. is dat bij een maatschap de maten ieder voor een gelijk deel aansprakelijk zijn voor de schulden van de maatschap en dat bij een v.o.f. elke firmant aansprakelijk is voor het geheel van de schulden van de v.o.f.
In beide gevallen kan men ook (uiteindelijk) in privé worden aangesproken. Een goede reden dus om, bij huwelijk, huwelijkse voorwaarden op te maken.

Besloten vennootschap (BV)

De BV is de rechtspersoon, u (met eventuele anderen) bent in dienst van de BV als directeur. Daarnaast bent u ook aandeelhouder, vandaar het begrip directeur-grootaandeelhouder (dga). De dga krijgt de aan de status van werknemer verbonden fiscale voordelen, zoals pensioenvoorziening, belastingvrije onkostenvergoedingen en de vrijstellingen bij jubilea, overlijden enz. De dga is verplicht tenminste € 41.000 als salaris uit de BV op te nemen.

Om een BV te kunnen oprichten moet u een startkapitaal van € 18.000 hebben. Deze eis wordt binnenkort afgeschaft. In zijn algemeenheid heeft een overgang naar de BV-vorm pas zin bij winsten vanaf € 100.000 (winst na aftrek van het aan u toekomende salaris). Bij een BV wordt de winst twee maal belast: één keer in de BV, en een tweede keer bij uitkering aan de aandeelhouder of bij verkoop van de aandelen. De totale belastingdruk voor de BV ligt op ca. 40%. Dat is dus iets lager dan de maximale belastingdruk in de inkomstenbelasting (52%). Daarbij moet echter rekening worden gehouden met de 12% MKB-winstvrijstelling voor IB-ondernemingen; daarmee komt het effectieve IB-tarief over de winst uit op 88% van 52% is 45,76%. In feite ligt dat nog iets lager doordat men ook recht kan hebben op de zelfstandigenaftrek van € 7.280, ongeacht de hoogte van de winst (vast bedrag in 2012).

Zie verder ook Ondernemen vanuit een BV.

Overgang eenmanszaak naar BV

Een overgang naar de BV-vorm is vrij ingrijpend en moet zeker besproken worden met uw (fiscaal) adviseur. Het is ook mogelijk om terug te keren uit de BV naar een andere rechtsvorm, wat interessant kan zijn als de winsten van de BV feitelijk te laag zijn om nog langer voordelig gebruik van de BV te kunnen maken. Vanzelfsprekend kan Vrij Beroep Advies u in voorkomende gevallen van dienst zijn.