Wanneer bent u ondernemer?

Ondernemerschap is in de wet gekoppeld aan de onderneming. U kunt pas ondernemer zijn als u voor eigen rekening een onderneming drijft (alleen of via een maatschap e.d.). 
Uiteraard is er dikwijls discussie over de vraag of de werkzaamheden van iemand een onderneming vormen of dat het een hobby is, vermogensbeheer, een nevenactiviteit of soms zelfs een normale dienstbetrekking.
De grenzen zijn niet altijd scherp, maar het is wel belangrijk in het oog te houden dat ondernemerschap soms ook ongunstig kan zijn. Iemand die buitengewoon veel tijd besteedt aan het beheer van verhuurde panden en overige beleggingen kan als ondernemer worden aangemerkt. In dat geval moeten de panden tot het ondernemingsvermogen worden gerekend en zijn eventuele latere boekwinsten belast. Dit geldt trouwens ook als het vermogensbeheer in feite een nevenwerkzaamheid is.

Doorgaans is de grens tussen vermogensbeheer en ondernemerschap wel vrij duidelijk. De grens tussen nevenwerkzaamheden en ondernemerschap is vaak wat vager, zeker als men ook nog in loondienst is. Als u van te voren zekerheid wilt over de status van uw werkzaamheden, dan is het raadzaam een Verklaring Arbeids Relatie (VAR) aan te vragen.

De belangrijkste kenmerken voor ondernemerschap zijn de aanwezigheid van:
- een organisatie van kapitaal en arbeid (die is er al gauw; pen/papier en arbeid is al voldoende)
- een winststreven (wordt zowel feitelijk als formeel beoordeeld)
- hoogte omzet en hoogte winst
- debiteurenrisico
- marketinginspanning, presentatie naar buiten toe
- aantal opdrachtgevers

Meer formele kenmerken als inschrijving bij de KvK zijn op zichzelf nooit doorslaggevend, hoezeer er ook een verplichting kan zijn tot inschrijving.

Op het hierboven genoemde VAR-formulier kunt u uit de vraagstellingen al opmaken dat het gaat om echt ondernemerschap en niet om een verkapte dienstbetrekking of een nevenactiviteit. 

Let op: Een ondernemer die een VAR wil moet altijd een VAR-wuo zien te krijgen (hij is dan ondernemer). Een VAR-neveninkomsten is voor een opdrachtgever vaak niet voldoende en bovendien heeft u dan geen recht op belangrijke ondernemersfaciliteiten die gekoppeld zijn aan het urencriterium. Bovendien bent u, evenmin als een ondernemer, niet verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid, ziekte e.d. In feite heeft u dan 'the worst of both worlds'. In die gevallen altijd door een deskundige een nieuwe VAR laten aanvragen.